Ünlülere operasyonlar sürerken uzmanlardan ‘uyuşturucu’ uyarısı: “Bir defadan çok şey olur”

Ünlü isimlere yönelik uyuşturucu operasyonları çerçevesinde bu sabah yeni gözaltılar yapılırken uzmanlar, unsur bağımlılığı ve yasa dışı bahis üzere mevzulara ait ihtarlarda bulundu. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Uzman Dr. Cavid Guliyev de bağımlılıkların toplumsal ve ruhsal birçok sorunu beraberinde getirdiğini aktardı. Dijitalleşmeyle ulaşılabilirliğin artmasının kimi bağımlılıklarda tesirli olabildiğini belirten Uzman Dr. Guliyev, ‘Bir kereden bir şey olmaz’ kanısının yanlışlığına dikkat çekti. Uzman Dr. Guliyev, bağımlıların sadece şahsa değil aileleri ve topluma da tesirleri olduğunu belirtti.

‘Bağımlılığı bir denetleme sorunu olarak görebiliriz’ diyerek kelamlarına başlayan Uzm. Dr. Cavid Guliyev, “Kişinin bağımlılık yapan unsurlara, alkol de kumar da diyebiliriz, başladıktan bir mühlet sonra artık denetleme kabiliyetini kaybettiği bir durumdur. Kestikten sonra çeşitli bedensel ya da fizikî, ruhsal mahrumluk belirtilerinin yaşanması. Almadığında çeşitli zorluklar yaşaması, elde etmek için çeşitli yasal ve yasa dışı yollara başvurması üzere durumlar bağımlılık olarak kıymetlendirilebilir. Kişinin hayatında olumsuz tesirleri olan bir hastalıktır. Bu yalnızca kişinin hayatını değil aileyi de etkileyen bir durumdur. Son periyotlarda bilhassa giderek artan ölçülerde diyebileceğimiz kumar bağımlılığı ön planda. Hem casino oyunları hem de bahis oyunlarını sayabiliyoruz. Yasa dışı yollardan şahıslar maalesef online oyunlara yönelebiliyor. Son devirlerde kumar bağımlılığının artmasıyla hem oynayan bireyler hem de aileler tarafından toplumu da ilgilendirecek biçimde sıkıntılar ortaya çıkabiliyor. Gelen hastaların söz ettikleri şey; hem fizikî, ruhsal zorluklar, hem aile, münasebet, toplumsal etraf, iş hayatlarıyla ilgili sıkıntılar yaşayabiliyorlar” dedi.

“Zorluklardan bir tanesi de toplum tarafından dışlanmışlığa da maruz kalmak” diyen Uzm. Dr. Guliyev, “O da hem bireylerin tedavi müracaatlarını etkiliyor hem tekrar topluma kazandırılmayı zorlaştırıyor. Toplumsal dayanağı güzel şahıslarda tedavi başarımız da güzel oluyor. Ailenin bilgilendirilmesi, nasıl davranacağını yahut davranmayacağını, nasıl bir lisan kullanacağını öğrenmesi gerekiyor. Kişinin tekrar başlamamayı da öğrenmesi gerekiyor. Hayatlarının orta noktasında bağımlılık vardır. Şahıslar hayatlarının büyük bir kısmını oynamakla ve kaybettiklerini kazanmaya çalışmakla geçiriyor. Şahıslar online oynandığı ve çarçabuk ulaştığı için her an her yerde kumar oluyor’ diyor. Saklama eğiliminde oluyorlar’ formunda konuştu.

Hastaların ekseriyetle süreç biraz daha zorlayıcı olduktan, baş edemeyecekleri borçlar kademesine geldikten, kendilerini durduramadıktan sonra yahut istemedikleri biçimde davranışlara yer verdikleri durumlarda kendilerine başvurabildiğini belirten Uzm. Dr. Guliyev, şöyle devam etti:

“Başvuran hastada şunu görüyoruz; Mesela; konuttan haber vermeden bir grup eşyaların alınması, satılması vs. birinci başta ailelerde derin bir hayal kırıklığı ve öfke uyandırabiliyor, çeşitli çaresizlik hisleri ortaya çıkabiliyor. Aileler bu durumdan ötürü da şiddetli reaksiyonlar verebiliyor. Yasal, yasa dışı yollardan başvurulan bu kumar oynamalar hasebiyle ekseriyâ ruhsal sorunlarla başvuruyorlar. Maddi zorluklar ya da alaka meseleleriyle, iş kayıplarıyla başvurabiliyorlar. Birçok kimsede ek bir psikiyatrik hastalık da görebiliyoruz, depresyon da eşlik edebiliyor. Anksiyete bozuklukları hatta kumar bağımlılığında intihar niyetleri yaygın olarak görülüyor. Yalnızca ülkemiz için değil bütün dünyada bu formda maalesef. Artan intihar kanıları teşebbüslere de neden oluyor. Bu nedenden ötürü maalesef hayatını kaybeden beşerler da oluyor. Tedavi grubunun, toplumun da el birliğiyle işin üstesinden gelinebiliniyor.”

Uzm. Dr. Guliyev, “Önemli olan müracaatlar, maalesef müracaatlar istediğimiz düzeyde değil. Şahıslar başlangıçta hastalık olduğunu fark etmiyorlar ya da kabullenmiyorlar, etraf tarafından yaftalanmaya maruz bırakılacağını düşünüyorlar. Çoğunlukla başvurmadan evvel kendileri bırakma tecrübesinden bahsediyorlar. AMATEM (Alkol ve Husus Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi) servislerine ya da sivil toplum kuruluşları var; Yeşilay üzere başvurabilirler. Ayaktan tedavi merkezleri var, başvurulabilir. Şiddetli mahrumluk, aşerme olan ayaktan tedavilerde çok da başarılı olunmayan kullanıma yahut oynamaya devam eden bireylerde hastaneye yatış öneriliyor. Genelde yatış süreçleri 21 gün diye planlanıyor lakin kısa da uzun da olabilir. Taburcu olduktan sonra ayaktan tedaviler planlanıyor. Hem psikolog hem de psikiyatrist takviyesini öneriyoruz. Tekrarlama eğilimi olan bir hastalık olduğu için daima dikkatli olmak ve ömrü buna nazaran düzenlemek değerlidir. Buna niyet tuzakları diyoruz, kişinin tekrar unsura ya da alkole yönelmesi için zihninde geliştirdiği rasyonellerdir ki bu hakikat değil; bir defadan bir şey olmaz değil, bir kezden çok şey olur. Zati ekseriyâ başlama ve devam etme nedenleri de bu kanıya bağlıdır” dedi.