Türkiye kilit aktör olacak

İsrail’in Haaretz gazetesinde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi’nin “İran Savaşı yeni bir bölgesel nizam oluşturabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye” başlıklı tahlili yayımlandı. Savaşla birlikte bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde esaslı bir değişikliğe gittiği belirtilen yazıda, kapalı kapılar gerisindeki diplomatik temaslarla ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını “en aza indirmenin” yollarının arandığı kaydedildi. Bilhassa Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yine şekillendirme arayışında olduğunun altı çizilen yazıda, “Türkiye bu niyetin geliştirilmesinde kilit bir rol oynuyor üzere görünüyor” tabirlerine yer verildi. Türkiye’nin son devirde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile alakalarını stratejik bir boyuta evirdiği vurgulanan yazıda, 19 Mart’ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları ortasındaki dörtlü tepenin bu yeni arayışın en somut örneği olduğu tabir edildi.

Yazıda, Türkiye’nin gelişmiş savunma endüstrisinin Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir “güvenlik çeşitlendirmesi” sunduğuna dikkat çekildi. Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile münasebetlerini büsbütün koparmak niyetinde olmadığı lakin Washington’u “tek güvenlik garantörü” olarak değil, bir “partner” olarak pozisyonlandırmak istediği belirtildi. ABD ve İsrail’in İran’a akınlarıyla başlayan savaşın Türkiye’nin tesirini arttıracak bir dönüm noktası olduğu belirtilen yazıda, “Savaşın sadece İsrail ile İran ortasındaki caydırıcılık istikrarıyla değil, tıpkı vakitte Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir formda sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel sistemin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir” değerlendirmesi yapıldı. Körfez ülkelerinin Tel Aviv ile siyasi olarak tıpkı blokta görünmekten kaçındıkları belirtildi. Yazıda, bu durumun yeni bölgesel yapıda İsrail’in “dışarıda kalmasına” neden olabileceği yorumuna da yer verildi.