Araba devi firma kara listeye alındı: ‘İnsanlık dışı’ çalışma şartları savı

Geçen yıl ortaya çıkan bilgiler, olayın boyutunu daha da ağırlaştırdı. Birtakım personellerin silah zoruyla alıkonulduğuna yönelik savlar ise kamuoyunda geniş yankı uyandırdı ve büyük reaksiyona neden oldu.

Kara listenin tesiri ne olacak?

Brezilya Çalışma Bakanlığı tarafından yayımlanan listenin bilhassa BYD açısından sembolik olmanın ötesinde mana taşıdığı bedellendiriliyor. Brezilya’nın, şirketin Çin dışındaki en büyük pazarlarından biri olması nedeniyle, kelam konusu kararın BYD’nin ülkedeki prestiji üzerinde önemli baskı oluşturmasının beklendiği tabir ediliyor.

Kara listeye alınan şirketlerin, birtakım kamu ve özel banka kredilerine erişiminin kısıtlandığı bildirildi. Bu durumun sadece prestij kaybıyla sonlu kalmayacağı, tıpkı vakitte finansmana erişim açısından da yeni maniler yaratabileceği bedellendiriliyor. Öte yandan kelam konusu kararın, BYD’nin ülkedeki mevcut araba fabrikasının faaliyetlerini direkt durdurmadığı söz ediliyor.

Skandalın merkezinde 163 personel var

Olayın merkezinde, BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaatında çalıştırılan 163 Çinli emekçinin bulunduğu bildirildi. Kelam konusu emekçilerin direkt BYD tarafından değil, Jinjiang Group aracılığıyla istihdam edildiği söz edildi. Taşeron firmanın ise argümanları reddettiği aktarıldı.

BYD’nin daha evvel yaptığı açıklamada, ihlallerden lakin Kasım ayı sonunda Brezilya basınında yer alan haberlerin akabinde haberdar olduğunu savunduğu hatırlatıldı. Lakin Brezilyalı yetkililerin bu savunmaya temkinli yaklaştığı belirtildi.

Yetkililer, taşeron firma kullanılmış olsa dahi kesin sorumluluğun BYD’ye ilişkin olduğunu vurgularken, şirketin çalışanların çalışma şartlarını denetlemekle yükümlü olduğuna dikkat çekti.

Çinli çalışanlara zarurî pasaport ve depozito

Belgelerde, Çinli emekçilerin işe başlarken pasaportlarını patrona teslim etmek zorunda bırakıldığına dair bulgulara yer verildi. Maaşların büyük kısmının direkt Çin’e gönderildiği, ayrıyeten çalışanlardan yaklaşık 900 dolar meblağında depozito alındığı belirtildi.

Söz konusu depozitonun ise lakin altı aylık çalışma müddetinin tamamlanmasının akabinde iade edildiği söz edildi. Bu uygulamaların, emekçilerin patrona bağımlı hale getirildiği istikametindeki tezleri güçlendirdiği bedellendiriliyor.

“İnsanlık dışı” hayat şartları iddiası

Brezilya’lı iş müfettişlerinin yaptığı kontrollerde, çalışanların barınma şartlarının son derece yetersiz olduğu belirlendi. Kontrol raporlarına nazaran 31 personel tek bir meskende kalıyor ve sadece bir banyoyu paylaşıyordu; birtakım alanlarda yatak bulunmuyor, yiyecekler ise ferdî eşyalarla birlikte direkt yerde tutuluyordu.

Yetkililer, kelam konusu şartları “insanlık dışı” olarak nitelendirirken, durumun ciddiyetine dikkat çekti.

Fabrika açıldı üretim sürdü

Uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandıran olay, Çin’de de reaksiyonla karşılanmıştı. Skandal, BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaatında aylar süren gecikmelere yol açtı, lakin şirket operasyonlarını büsbütün durdurmadı.

Krizin akabinde BYD, toparlanma iletisi vermeye çalıştı ve Luiz Inacio Lula da Silva’nın iştirakiyle Ekim ayında fabrikanın açılışı gerçekleştirildi. 1 milyar dolara kurulan tesiste açılıştan bu yana 25 binden fazla araç üretilmiş olması, şirketin alandaki faaliyetlerini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.