Bir kan testi 30 yıl sonrasını değiştirebilir

Hepatit B, yıllarca hiçbir belirti vermeden ilerleyerek siroz ve karaciğer kanserine kadar uzanan önemli tablolara yol açabiliyor. Erken teşhis için kolay bir kan testinin kâfi olduğu belirtilirken, hastalığın fakat gerçek bilgilendirme, sistemli tarama ve vaktinde tedaviyle denetim altına alınabildiği vurgulanıyor. Türk Karaciğer Vakfı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Onur Gürakar ile Vakıf Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Orhan Cem Deniz, 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü münasebetiyle Hepatit B’ye ait şu ikazlarda bulundu:

Hepatit B, kan ve beden sıvılarıyla bulaşan viral bir enfeksiyondur. Korunmasız münasebet, ortak enjektör kullanımı, sterilize edilmemiş berber jileti, manikür ve dövme aletleri ile doğum sırasında anneden bebeğe geçiş en kıymetli bulaş yollarıdır. Toplumda en sık karşılaşılan yanlış inanış ise hastalığın yemek, su ya da tıpkı tabaktan yemekle bulaştığı fikridir. Meğer bu durum Hepatit A için geçerlidir.

Bir başka kıymetli yanılgı da ‘Şikayetim yoksa bende de yoktur’ kanısıdır. Hepatit B birçok vakit hiçbir belirti vermez. Akut periyotta halsizlik, iştahsızlık, bulantı, eklem ağrısı, idrar renginde koyulaşma, gözlerde ve ciltte sararma görülebilir. Fakat kronik hastaların büyük kısmı yıllarca kendini sağlıklı hisseder. Bu sebeple belirti beklemek yerine test yaptırmak gerekir.

Tedavi edilmeyen kronik Hepatit B’de bağışıklık sistemi virüsle savaşırken karaciğer hücrelerine de ziyan verir. Yıllar içinde oluşan hasar fibrozise, ilerleyen devirde ise siroza yol açar. Hepatit B’yi başka viral hepatitlerden ayıran kıymetli özelliklerden biri ise karaciğer kanserinin kimi hastalarda siroz gelişmeden de görülebilmesidir. Bu süreç birden fazla vakit 20-30 yıl boyunca sessiz ilerler.

Her Hepatit B hastasında siroz gelişmez. Fakat yüksek virüs yükü, erkek cinsiyet, 40 yaşın üzerinde olmak, alkol kullanımı, obezite, yağlı karaciğer, diyabet, sigara, Hepatit C yahut D ile birlikte enfeksiyon ve ailede karaciğer kanseri hikayesi hastalığın ilerleme riskini artırır. Tedavisiz izlenen kronik hastaların yaklaşık dörtte birinde siroz yahut karaciğer kanseri üzere önemli sonuçlar gelişebilir.

Hiç test yaptırmamış herkesin hayatında en az bir sefer Hepatit B açısından taranması önerilir. Bilhassa hastaların mesken halkı ve eşleri, hamileler, sıhhat çalışanları, diyaliz hastaları, kemoterapi yahut bağışıklık sistemini baskılayan tedavi alacak şahıslar ile karaciğer enzimleri yüksek bulunanların kesinlikle test yaptırması gerekir. Günümüzde ağızdan kullanılan antiviral ilaçlarla virüs tesirli formda baskılanabilmektedir.

Hepatit B’den korunmanın en tesirli yolu aşıdır. Üç dozluk aşı şeması yüzde 95’in üzerinde müdafaa sağlar. Hepatit B sessiz ilerler fakat görünmez değildir. Tek bir kan testi, yıllar sonra gelişebilecek siroz ve karaciğer kanserini önlemede değerli rol oynayabilir. Bu sebeple herkesin test yaptırması, aşısı olmayanların aşılanması ve teşhis alan bireylerin tıpkı meskende yaşayan yakınlarının da taranması büyük değer taşımaktadır.