Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu: Yeni Şafak’ın döviz vergisi önerisi Türkiye iktisadı için çok katmanlı bir yol haritası

TVNET’te Semra Karabaş’ın sunduğu Makroskop programına konuk olan Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, Yeni Şafak’ın döviz süreçlerinin vergilendirilmesine ait manşetlerini kıymetlendirdi. Soylu, teklifin sırf vergi düzenlemesi olarak okunmaması gerektiğini belirterek, emelin Türk lirasını güçlendirmek, dolarizasyonu azaltmak ve kur şoklarının enflasyona tesirini sonlandırmak olduğunu söyledi.

Programda iktisat gündemine ait değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, “36 ayı aşkındır izlenen sıkı para siyaseti ve vadedilen dezenflasyon sürecinin maalesef bir sonuca ulaşamaması, üç yılın sonunda enflasyonun yüzde 38’lerden fakat yüzde 32’lere gerilemesi, faizin yüzde 40’larda, enflasyonun ise yüzde 30’larda yapışkan kalması ve fiyatlama davranışlarının normalleşememesi dikkat çekiyor. Bununla birlikte, dövizin enflasyon üzerindeki yayılımını da dikkate aldığımız vakit, Merkez Bankası’nın izlediği sıkı para siyaseti sonucunda döviz kurunu baskılamasının kıymetli bir faiz yükü oluşturduğu da ortada.

Yeni Şafak’ın döviz süreçlerinin vergilendirilmesine yönelik manşetlerinin kamuoyunda sadece “vergi önerisi” olarak değerlendirilmesini yanlışsız bulmadığını söz eden Soylu, kelam konusu yaklaşımın çok daha kapsamlı bir ekonomik perspektif içerdiğini söyledi.

Burada Yeni Şafak Gazetesi’nin ortaya koymaya çalıştığı teklifin aslında çok farklı katmanları olduğunu net bir formda görüyoruz. Bir tarafta gazete, dış ticaret gerçekleştiren 2 milyonu aşkın firmanın kur karlarından vergi ödediğini, buna rağmen rastgele bir katma bedel üretmediği, rastgele bir emek ortaya koymadığı halde oturduğu yerden manipülasyon ve spekülasyon üzerinden kar elde eden bir aktör kümesine sebep müdahale edilmediğini sorguluyor.

Soylu, “Yeni Şafak gazetesi yalnızca bir vergi ıslahatı ya da vergi siyaseti önermiyor. Çok katmanlı bir formda ele alınması gereken bir probleme dikkat çekiyor.” sözlerini kullandı.

Soylu, dış ticaret yapan milyonlarca firmanın kur yararları üzerinden vergi ödediğini, fiyatlı çalışanların da gelirlerinden yüzde 15 ila yüzde 40 arasında vergi kesildiğini hatırlatarak, buna karşılık dövizden elde edilen spekülatif karların da tartışılması gerektiğini savundu.

Yeni Şafak’ın bu noktada kıymetli bir tartışma başlattığını söyleyen Soylu, “Katma bedel üreten, emek veren kesim vergi öderken, rastgele bir emek ortaya koymadan manipülasyon ve spekülasyon yoluyla kar sağlayan aktörler açısından caydırıcı bir sistemin bulunmaması sorgulanıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bireylerin dövize yönelmesinin temel sebebinin yüksek enflasyona karşı tasarruflarını muhafaza isteği olduğunu belirten Soylu, dövizin vakit içerisinde yatırım ve korunma aracına dönüştüğünü söyledi. Bu durumun dolarizasyonu artırdığına işaret eden Soylu, Yeni Şafak’ın teklifinin temel amaçlarından birinin Türk lirasını tekrar cazip hâle getirmek olduğunu tabir etti.

Soylu, teklifin birebir vakitte TL cinsinden enflasyona hassas yeni finansal enstrümanların geliştirilmesini de içerdiğini belirterek, bu yaklaşımın sırf vergi boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.

2021 yılında yaşanan sert kur hareketlerini hatırlatan Soylu, dövizdeki yükselişin sırf ekonomik göstergelerle açıklanamayacağını lisana getirdi.

Dolarizasyonun birebir vakitte inanç ve beklenti sorunu olduğunu söyleyen Soylu, kur artışlarının enflasyona süratli halde yansıdığına dikkat çekti.

Kur şoklarının tüm harcama kümelerini etkilediğini belirten Soylu, döviz piyasasında caydırıcı düzeneklerin oluşturulmasının bu sebeple tartışılması gerektiğini söz etti.

Yeni Şafak’ın tekliflerini memleketler arası uygulamalarla birlikte değerlendirdiğini söyleyen Soylu, gazetenin haberlerinde farklı ülke örneklerine de yer verdiğini belirtti.

Vergi tartışmasının sırf yeni bir yük getirmek olarak görülmemesi gerektiğini savunan Soylu, teklifin temel hedefinin kur şoklarının önüne geçmek, dolarizasyonu azaltmak ve vatandaşın satın alma gücünü koruyacak siyasetlerin geliştirilmesine katkı sunmak olduğunu tabir etti.

Programda değerlendirmelerini sürdüren Soylu, döviz süreçlerine ait düzenlemelerin kapsamlı biçimde ele alınmasının, enflasyonla gayrette yeni araçların tartışılmasına da taban hazırlayacağını söyledi.