İslamabad görüşmeleri başlıyor tezi

ABD-İsrail ittifakı ile İran ortasında 72 gündür süren savaşın sona ermesi için geçtiğimiz çarşamba günü tarafların mutabakata yakın olduğu argüman edilmesine karşın şimdi somut adım gelmedi. ABD’de yayın yapan Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise İran tarafının nükleer programını müzakere masasına getirme konusunda birinci kere bir açılım göstermesinin akabinde müzakerelerin bu hafta başında Pakistan’ın başşehri İslamabad’da başlayabileceğini argüman etti. WSJ’ye konuşan üst seviye diplomatik yetkililer, İran tarafının nükleer programının konuşulabileceğini bildirdiğini aktarırken, zenginleştirilmiş uranyumun ABD’ye taşınması konusunda kesin bir ret tavrı sergilediğini vurguladı. Buna karşılık Tahran’ın kelam konusu uranyum unsurlarının savaşla hiçbir bağı olmamış üçüncü bir ülkeye nakledilmesi noktasında müzakereye açık olduğu kaydetti. Yetkililer, Hürmüz Boğazı’nı statüsü konusunda şimdi bir ilerleme sağlanmadığını söz ederken, müzakerelerin başlaması halinde ABD’nin 30 günlüğüne ateşkesi uzatabileceğini ve bu süreçte İran limanlarına yönelik uyguladığı kuşatmayı kademeli olarak kaldırabileceğini söyledi. İran’ın da buna karşılık Hürmüz Boğazı’na uyguladığı kısıtlamaları gevşetebileceğini kelamlarına ekledi.

CNN’e konuşan ABD’li istihbarat yetkilileri ise geçtiğimiz çarşamba günü mutabakata yakın olunduğunun ilan edilmesine karşın somut adım atılamamasını Tahran’da tek muhatap bulunmamasına bağlıyor. Tahran’da halihazırda İran İhtilal Muhafızları’nın (DMO) üst seviye liderleri ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın karar alma düzeneğini yönettiğini sav eden yetkililer, “Hamaney’in daima buyruklar verdiğine dair elimizde bir delil olmasa da hiçbir şey yapmadığına dair de elimizde bir delil yok” sözlerini kullandı. “Hamaney, kısıtlı çevrelerle görüşüyor ve rastgele bir elektronik aygıt kullanmıyor. Hasebiyle sürecin yönetmesine karşın daima bir müdahalesi yok” diyen Yetkililer, bu yüzden Washington idaresinin Tahran’da tek muhatap arayışında olduğunu öne sürdü.

ABD-İsrail ittifakının 28 Şubat’ta Tahran’ı gaye alan hücumunda İran’ın eski dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve üst seviye yetkililer hayatını yitirmişti. Halihazırda dini liderlik makamında bulunan eski başkanın oğlu Mucteba Hamaney’in ise ağır yaralandığı bildirilmişti. Hamaney’in o tarihten beri hiçbir manzara vermemesi öldüğü istikametinde spekülasyonları artırmıştı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, geçtiğimiz hafta Hamaney ile görüştüğünü ve sıhhat durumunun güzel olduğunu bildirmişti. Hamaney’in Protokol Sorumlusu Mazaher Hüseyni ise dün yaptığı açıklamada, dini önderin sıhhat durumunun çok uygun olduğunu ve güvenlik gerekçesiyle şimdilik kamuoyunun karşısına çıkmadığını söyledi. Hüseyni, Hamaney’in vakti geldiğinde halkla direkt tamasa geçeceğini belirtirken, ülkenin idaresinin Hamaney’de olduğunun altını çizdi.

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta Basra Körfezi’nde mahsur kalan ticari gemilerin güç kullanılarak çıkarılmasını öngören “Özgürlük Projesi” isimli teşebbüsünden geri adım atmasına yeni bir açıklama getirdi. Hususa dair yaptığı açıklamada, projenin devam etmesine gerek olmadığı kararını şahsen verdiğini belirten Trump, “İşler yolunda gitmezse Özgürlük Projesi’ne geri dönebiliriz, ancak bu durumda ‘Özgürlük Projesi +’ olur. Yani Özgürlük Projesi’ne diğer önlemlerin de eklendiği bir versiyon olur” diye konuştu. Trump, İran’la görüşme sürecinin uygun gittiğini ve İranlılardan çok yakında bir geri bildirim alacaklarını vurgulayarak, ona nazaran adımlarını atacaklarını kaydetti.

The Atlantic gazetesinin ABD Başkanı Donald Trump’ın 5 müsteşarına dayandırarak verdiği bilgiye nazaran, tekraren İran’a karşı zafer ilan eden Trump kapalı kapılar akabinde savaştan duyduğu bıkkınlığı ve yılgınlığı lisana getiriyor. Haberde, İran savaşı nedeniyle yükselen güç fiyatları ve halk takviyesinin azalmasından öfke duyan Trump’ın, rastgele bir mutabakatla da zafer ilan edebileceğine işaret edilirken, buna karşın İran’ı masaya oturtamaması nedeniyle gergin olduğunun altı çizildi. Haberde, Trump’ın özgürlük projesinden de sonuç alamayacağına ikna olması nedeniyle vazgeçtiği sav edildi.