Lisanda, fikirde ve dijitalde birlik olalım

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Doruğu’nda (TDT) yaptığı konuşmada, Gaspıralı’nın ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ şiarına ‘dijital vizyonda birlik’ tabirini ekleme vaktinin geldiğini tabir etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan’ın Türkistan kentindeki Türkistan Kongre Merkezi’nde, “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenen dorukta konuştu. Kadim Türkistan kentinin, Orhun Abideleri’nden Divanu Lugati’t-Türk’e, Kutadgu Bilig’den Dede Korkut’a uzanan ortak hafızanın canlı abidesi olduğunu söyleyen Erdoğan, “Anadolu erenlerinin feyiz aldığı Türkistan, geçmiş ile gelecek ortasında kurduğumuz sarsılmaz köprünün en güçlü halkalarından biridir” dedi.

Zirveyi, kendileri için manalı kılan bir öteki konunun da Türk dünyasının ayrılmaz modülü Kıbrıs Türk halkının temsil edilmesi olduğunu ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhurman’ı Türkistan doruğunda görmekten memnuniyet duyduğunu tabir eden Erdoğan, “Türk dünyasının, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile siyasi, ekonomik, kültürel bağlantılarını kuvvetlendirerek sürdürmesini temenni ediyorum” diye konuştu. Geleceğin dünyasında daha fazla kelam ve tesir sahibi olabilmek için bilhassa teknolojide iş birliğini en üst düzeye çıkarmak durumunda olduklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Zirvemizin ‘Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma’ temasıyla gerçekleştirilmesini bu bakımdan çok isabetli buluyorum. Geleceğe taraf verme noktasında, dijitalleştirerek kalkınan Türk dünyası vizyonunu benimsememiz büyük kıymet taşıyor. Gaspıralı’nın ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ şiarına 115 yıl sonra artık bizlerin, ‘Dijital vizyonda birlik’ sözünü eklememizin vakti gelmiştir. Bu vizyon nitelikli insan kaynağı, güçlü, dijital altyapılar ve data temelli kamu yönetimi anlayışı üzerine inşa edilmeli, aramızdaki dijital bağlantısallık kuvvetlendirilmelidir.”

“Ülkelerimiz ortasında ortak teknoloji projelerinin geliştirilmesi hiç elbet bu vizyonu destekleyecektir. Dijital dönüşüm sürecinde geri kalmamızın bağımsızlığımızı da tehdit eden bir öge olacağının farkındayız. Yapay zekanın bir tahakküm aracına dönüşmemesi için bu temayı hakikat bir yaklaşımla fırsat zaviyesinden ele almalıyız. İnanıyorum ki cebir ve algoritmanın babası Harezmi’yi, ideoloji ve mantığın piri Farabi’yi, yapıtıyla tıp bilimine ışık tutan İbn-i Sina’yı, astronomi biliminin liderleri Biruni, Ulubey ve Ali Kuşçu’yu yetiştiren bu münbit topraklardan yeni bilim insanları da çıkartacağız.” Erdoğan, doruğun akabinde cumhurbaşkanlığı uçağı ‘TUR’ ile İstanbul’a döndü.

Yakın etrafta yaşanan krizlerin Türk dünyasının dayanışma içinde hareket etmesinin kıymetini bir kere daha ortaya koyduğunu vurgulayan Erdoğan, “Jeopolitik sınamalar karşısında istişare sistemlerimizi güçlendirmeliyiz. Artan temaslarımız Türk devletlerinin artık ortak problemler ortasında üst seviye refleksler kazandığını teyit ediyor. Bugün Hürmüz Boğazı merkezli krizinde gösterdiği üzere, Ortak Koridor başta olmak üzere Türk dünyasını birbirine bağlayan ulaşım projeleri daha uzun yıllar önceliğimiz olmayı sürdürecektir. Filistin, Lübnan, İran, Ukrayna ve daha birçok kriz, savunmamızı güçlendirmemiz ve sanayi alanında iş birliğimizi artırmamız gerektiğine işaret ediyor” tabirlerini kullandı.

Bugüne kadar kültürel alanda kaydettikleri gelişmelerin, Türk bütünleşmesinin en değerli sütunlarından biri haline geldiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2025’te Semerkant’ta düzenlenen UNESCO 43’üncü Genel Konferansı’nda, 15 Aralık’ın “Dünya Türk Lisanı Ailesi Günü” olarak ilan edilmesinin herkesin ortak başarısı olduğunu söyledi. Erdoğan, Ortak Türk alfabesinin eğitimden kültüre, akademik iş birliğinden dijital dönüşüme kadar geniş bir alanda kullanılmasının kıymetli olduğunu bildirerek, “Ortak lisanımızın zenginliğini dijital dünyada görünür kılacak Türk lisanı modeli ve gibisi yapay zekâ temelli teşebbüslerin desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz” biçiminde konuştu.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, tepe kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile görüştü. Cumhurbaşkanlığı İrtibat Başkanlığı’ndan, görüşmesine ait yapılan açıklamada, şu sözlere yer verildi: “Görüşmede önderler, Türkiye-Özbekistan ikili alakaları ile bölgesel ve global mevzuları ele aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Özbekistan ortasında savunma sanayii ve ticaret başta olmak üzere her alanda iş birliğini geliştirmek için çalışmaya devam edeceklerini söz etti.”