APP plaka kullanan binlerce şoför için düğmeye basıldı: İşte rekor ceza oranları ve değişim süreci

Trafik takımları, kamuoyunda “APP plaka” olarak bilinen standart dışı, uydurma ve yetkisiz kuruluşlarca basılan plakalara yönelik kontrollerini sıkılaştırdı. Milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren bu süreçte, kural ihlali yapan şoförleri sırf yüksek dengeli idari para cezaları değil, birebir vakitte mahpus cezası riski de bekliyor. Ceza yememek için plakalarını özgün formata döndürmek isteyen vatandaşlar ise uzun kuyruklar oluşturmaya başladı.

APP PLAKA NEDİR NASIL ANLAŞILIR?

APP plakalar, harf ve sayıları kalın, besbelli ve çıkıntılı bir dizayna sahiptir. Bu tasarım, estetik açıdan dikkat cazibeli olmasının yanı sıra, okunabilirliği de artırır. Standart plakalar ise daha düz ve sade bir dizayndan oluşur.

Standart ölçüler dışında üretilen, yazı karakteri ve aralıkları değiştirilmiş olan bu plakalar; estetik emellerle tercih edilse de resmi plaka standartlarına uymadığı için yasal olarak geçersiz kabul ediliyor.

APP PLAKA CEZASI NE KADAR?

Yetkisiz atölyelerde basılan ve resmi güvenlik ögelerini barındırmayan bu plakaları araçlarında kullananlar için yaptırımlar epeyce ağır:

• Birinci yakalanmada: Sürücülere 140 bin TL idari para cezası uygulanıyor. Ayrıyeten şoför evrakına 30 gün müddetle el konuluyor ve araç 30 gün boyunca trafikten men ediliyor.

• İkinci sefer yakalanmada: İhlalin tekrarı durumunda ceza ikiye katlanarak 280 bin TL’ye çıkıyor.

HAPİS CEZASI

Standart dışı ve düzmece plaka kullanan şoförler, cezai müeyyideler kapsamında hakim karşısına da çıkabiliyor. Bu aksiyon, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 204’üncü hususu uyarınca “resmi dokümanda sahtecilik” cürmü sayılıyor.

İlgili husus şu kararı içeriyor: “Bir resmi belgeyi geçersiz olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi diğerlerini aldatacak biçimde değiştiren yahut düzmece resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar mahpus cezası ile cezalandırılır.”

APP PLAKA DEĞİŞİM SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?

Eğer elinizde aracınızın yetkili kurumlarca basılmış yepyeni plakası duruyorsa, APP plakayı söküp özgününü takarak bu cezai risklerden kurtulabilirsiniz. Fakat yepyeni plakası elinde olmayan araç sahipleri için adımlar epeyce ayrıntılı:

1. Kayıp Bildirimi: İlgili emniyet ünitesinin trafik şubesine gidilerek mevcut plakaların kayıp olduğu bildirilmeli.

2. Noter Süreçleri: Trafik şubesinden alınan evrakla notere gidilerek araca yeni bir ruhsat basılması ve yeni harf/rakam kümesinden oluşan plakanın atanması sağlanmalı. Noter, yeni plaka basımı için gerekli resmi evrakı oluşturur.

3. Plaka Basım Atölyesi: Noterden alınan evrakla birlikte resmi plaka basım atölyelerine gidilerek, sıraya girilip yeni seri plakalar teslim alınmalı.

4. Sigorta ve Kasko Güncellemesi (Zeyilname): Plaka değiştiği için mecburî trafik sigortası, kasko ve varsa ihtiyari mali mesuliyet poliçelerinin yeni plakaya nazaran güncellenmesi (zeyilname düzenlenmesi) gerekir. Bu süreç için ekstra bir fiyat çıkmasa da poliçelerin yine düzenlenmesi vakit alacaktır.

5. HGS Güncellemesi: Köprü ve otoyol geçişlerinde mağduriyet yaşamamak ismine HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) etiketine de yeni plaka kesinlikle tanımlanmalıdır.

EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN AÇIKLAMA

Konuyla ilgili kamuoyunda oluşan bilgi kirliliği ve yanlış anlaşılmaların ardından Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) ayrıntılı bir açıklama yayınladı. Açıklamada, standart dışı plaka kullanımı ile sahte/APP plaka kullanımı ortasındaki tüzel farklar net bir biçimde söz edildi.

EGM’nin açıklaması şu biçimde:

“2016 yılından bu yana uygulanıyor” “Kanun’un 23’üncü unsurunun üçüncü fıkrasına karşıtlık durumunda; yönetmelikte belirtilen nitelik yahut ölçülere alışılmamış plaka takan ya da araç üzerinde bulunması gereken sayıda plaka takmayan şoförlere 4.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıyeten bu fıkra kararı yeni getirilmiş bir düzenleme olmayıp 2016 yılından bu yana uygulanmaktadır. Öte yandan kamuoyunda sıklıkla ‘APP plaka’ olarak tabir edilen durum ise farklı bir hukuksal yaptırıma sahiptir. Kanun’un 23’üncü unsurunun beşinci fıkrasına terslik halinde kelam konusu olan konu; plakanın ölçüsünden yahut görünümünden çok plakanın yetkili kuruluş tarafından basılmamış olmasıdır. Hakikaten 2918 sayılı Kanun’un 131’inci unsuru uyarınca yetkili kuruluş tarafından basılmayan, üzerinde resmi mühür ve yönetmelikte belirtilen güvenlik ögeleri bulunmayan plakalar hukuken geçerli kabul edilmemektedir. Kamuoyunda APP plaka olarak bilinen plakalar bu kapsama girmektedir. Bu cins plakaların araçlarda kullanılması halinde plakayı takan yahut kullanan bireyler hakkında 140.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmakta, şoför evrakları 30 gün mühletle geri alınmakta ve araç 30 gün müddetle trafikten men edilmektedir. Ayrıyeten bu bireyler hakkında Türk Ceza Kanunu’nun ‘Resmi Dokümanda Sahtecilik’ başlıklı 204’üncü hususu kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar mahpus cezası öngören isimli süreç de uygulanabilmektedir. Fiilin tekrarı halinde cezalar kademeli olarak artmaktadır.”

“Kamu güvenliğini olumsuz etkilemektedir”

“Araç tescil plakaları; trafik kontrolleri, elektronik kontrol sistemleri, kent güvenlik kameraları ve isimli soruşturmalar açısından araçların yanlışsız ve süratli halde tespit edilmesini sağlayan resmi bir kimlik niteliği taşımaktadır. Standart dışı, yetkisiz biçimde üretilmiş plakalar bu kontrol düzeneklerinin aktifliğini zayıflatmakta ve kamu güvenliğini olumsuz etkilemektedir. Vatandaşlarımızın rastgele bir mağduriyet yaşamamaları ismine araçlarında sırf yetkili kuruluş tarafından basılmış ve yönetmelikte belirtilen nitelik ve ölçülere uygun tescil plakalarını kullanmaları kıymetle hatırlatılmaktadır.”