Bursa’dan dünyanın dört bir yanına klasik araç: Dünyada sayılı kalan otobüsler Bursa’da tekrar restore ediliyor

Bursa, binlerce yıllık karoser kültürünü klasik araç onarımıyla yaşatıyor. Kentteki atölyelerde, Türkiye’de bulunmayan çok sayıda klasik araba ve otobüs yurt dışından getirilerek yine hayat buluyor. Büsbütün el işçiliğiyle restore edilen araçlar, çalışmaların tamamlanmasının akabinde tekrar yollara çıkıyor.

Klasik araç tutkunu Hikmet Sungur, bu merakının çocukluk yıllarına dayandığını belirterek, “Aslında klasik otomobillerin hepsine ilgileniyorum. Ben 1960 doğumluyum. Gençliğimde klasik minibüslerle büyüdük. Ehliyetimi de klasik bir minibüsle aldım. Çocukluğum onlarla geçti. Sonra askerlik devrine geldik, otobüs dönemi başladı” dedi.

Klasik otobüslere ilgi duyan bir kümenin oluştuğunu belirten Sungur, vakit içerisinde insanların bu araçlara gösterdiği ilgiyi fark ettiklerini söyledi. Sungur, “Klasik otobüslere paha veren hoş bir kümemiz var. Onlarla etkinlikler yapmaya başladıktan sonra baktık ki insanların hakikaten ilgisi çok fazla. Biz de onlara yöneldik, onarımlarına yöneldik. Modül teminini yapmaya başladık” diye konuştu.

Türkiye’de bulunmayan araçlar Bursa’da restore edilip yurt dışına gönderiliyor

Bursa’daki atölyelerde çok sayıda ender klasik aracın onarımının sürdüğünü anlatan Sungur, “Mercedes 3500 var, burunlu. Setra S6 var, Neoplan var, Magirus 714 var. Yeniden Mercedes Avrupa 66 model bir otomobilimiz var, 132’miz var. Bunlar şu anda iki atölyede restorasyonda” tabirlerini kullandı.

Bazı araçların Türkiye’de bulunmadığını belirten Sungur, “3500 Türkiye’de yok aslında bildiğim kadarıyla. Setra S6 da yok. Onlar daima yurt dışından geliyorlar. Yurt dışından gelip burada restore edilip tekrar oraya gidiyorlar. O araçlar Türkiye’de yok” dedi.

“Hayallerinizi anlatın, biz yapalım”

Klasik araçların onarımında Bursa’nın esaslı bir karoser geçmişine sahip olduğunu belirten Samet Akman ise yaklaşık 70-80 kişilik bir takımla çalıştıklarını söyledi.

Akman, “Bizim firma olarak bizim yapamayacağımız rastgele bir araç yok. Bizde şöyle bir şey var: Hayallerinizi anlatın, biz yapalım. Karavandır, diğer bir araçtır… Restore ile ilgili yapamayacağımız hiçbir şey yok. Çok güçlü bir gruba sahibiz. Yaklaşık 70-80 kişi çalışıyoruz” dedi.

Bursa’nın onarım kültürünün çok eskiye dayandığını tabir eden Akman, “Bursa’da onarım yaklaşık 3 bin yıllık bir tarihe sahiptir. Bugün Bursalılar at otomobillerini dahi çok kaliteli yaparlardı. Şimdi hala karoser yapıyoruz. Daha evvel Türkiye’nin hiçbir tarafında karoser konusunda herkes Bursa’ya araç yaptırmaya gelirdi” diye konuştu.

Bir çamurluk 15 günde yapılıyor

Klasik araç onarımında el işçiliğinin kıymetine dikkat çeken Akman, kimi modüllerin günler süren çalışmalar sonucunda üretilebildiğini söz ederek, “Bu araçların bütün özelliği burada, bunların hepsi el personelliği. El işçiliğinin aslında fiyatı yok. Yaklaşık bir aracın 3-4 milyon liradan aşağı maliyeti olmuyor. En az 3 milyon lirayı bulabiliyor” dedi.

Bir klasik Mercedes’in çamurluğunun imali için iki kişinin 15 gün çalıştığını belirten Akman, “Bu araçlarda olağanda bir tane kaput, bir tane çamurluk ya da bir tampon alıp takamıyorsunuz. 1500 Mercedes’ten bahsediyorum. Bir tane çamurluğunu yaparken iki kişi tam 15 gün uğraştık” sözlerini kullandı.

Restore edilen araçların büsbütün yenilendiğini belirten Akman, “Çok eski olmalarına karşın tam restore ediyoruz. Sıfır vaziyete getirebiliyoruz. Şu anda yolcusunu alıp kent tipi yapabilecek hale geliyor” diye konuştu.

İzlanda’dan Güney Afrika’ya kadar müşterileri var

Yurt dışından yoğun talep aldıklarını fakat mevcut kapasitenin iç piyasadaki taleplere dahi güç yettiğini belirten Akman, “Benim yurt dışı yok zati. Şöyle yok, kapasite yetmiyor aslında iç piyasaya bakabilmek için. Şu anda bizim burada araçlarımız var, yandaki atölyede öbür araçlarımız var. Hırvatistan’da bekleyen araçlarımız var. Moldova’dan araçlar var. Almanya’da var, İngiltere’de bekleyen araçlarımız var. Sırası geleni alıyoruz. İzlanda’dan Güney Afrika’ya kadar, İspanya’dan Kazakistan’a kadar hangi ülkede diyorsanız müşterimiz var” diye konuştu.

Restore edilen araçlar teslimattan evvel test ediliyor

Restore edilen araçları müşterilerine teslim etmeden evvel kendilerinin test ettiğini anlatan Akman, klasik araçların yollarda vatandaşlardan da yoğun ilgi gördüğünü söyledi. Akman, “Bunları kendimiz test ediyoruz. Alırız, buralarda dolaşıyoruz. Trafiğe çıktığımız vakit etraftan beşerler durdurup fotoğraf çekiyorlar, arabayı gezmek isteyenler oluyor. Bir sürü şeyle karşılaşıyoruz. İlgi de çok yüksek” dedi.

“Geriden gelen çırak yok”

Klasik araç onarımında yetişmiş usta ve çırak eksikliğine de dikkat çeken Sungur, yeni kuşağın bu alana yönelmesi gerektiğini tabir ederek, “Yeni usta maalesef… Yeni usta derken yeni çırak yetişmiyor bir kez. Geriden gelen çırak yok. Sekiz yıllık eğitim başladıktan sonra açıkçası endüstride çırak bulmakta zorlanıyor insanlar” dedi.

Bursa’nın bu mevzuda değerli ustalara sahip olduğunu belirten Sungur, “Şu an bu işi yapan gerçek ustalar nitekim el öpülesi ustalar. Hani derler ya, saçtan insan yaparlar; o denli ustalarımız var. Bursa’da bilhassa o bahiste çok şanslıyız. Fakat dediğim üzere geriden gelen yeni jenerasyon yok” sözlerini kullandı.