Her 6 bebekten birinde besin alerjisinin bir çeşidi görülüyor

Özçeker, Besin Alerjisi Günü hasebiyle AA muhabirine, besin alerjisinin bilhassa çocukluk çağında giderek daha sık karşılaşılan bir tablo haline geldiğini söyledi.

Besin alerjisinin günümüzde artık hem klinik hem de toplumsal açıdan büyük bir halk sıhhati sorunu olmaya başladığına dikkati çeken Özçeker, “Besin alerjisi son 20 yılda çok önemli bir artış gösterdi ve günümüzde neredeyse 6 bebekten birinde besin alerjisinin bir çeşidini görüyoruz.” dedi.

Prof. Dr. Özçeker, besin alerjisindeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağını, çok faktörlü bir süreçten kelam edilebileceğini fakat en kıymetli faktörün epigenetik değişiklikler olduğunu belirtti.

Epigenetik değişikliklerde genetik yapının kısa müddette değişmediğini lakin çevresel faktörlerin genlerin çalışma biçimini etkilediğini aktaran Özçeker, şöyle devam etti:

“Bizim genetiğimiz 20 yılda değişmedi fakat çevresel faktörlerimiz önemli manada değişti. Yani DNA dizimizi bir piyanonun tuşlarına benzetecek olursak tuşlara basan güç ne kadar değişirse farklı bir ses çıkıyor. Çevresel faktörler değiştikçe birtakım genlerimiz daha sessiz, birtakım genlerimiz de daha fazla reaksiyon vermeye başladı. Yani besin alerjisi, öbür alerjik hastalıklar ve birçok otoimmün hastalıklar günümüzde bu epigenetik değişikliklerin tesiriyle artış göstermiş durumda.”

Özçeker, epigenetik değişikliklerde hava kirliliğinin kentleşme ve ömür stilindeki değişimlerin kıymetli rol oynadığını belirterek, sürecin sırf doğum sonrası değil, anne karnından itibaren başladığını anlattı.

İşlenmiş besinler ve katkı unsurlarının bağırsak mikrobiyotası üzerinde tesirli olduğuna işaret eden Özçeker, “Koruyucu hususlar, eserlerin raf ömrünü uzatan hususlar. Bunlar burada bakteri üremesini önlüyorlar. Biz bu besinleri aldığımızda yalnızca eserin bakterisinin üremesini engellemiyor, bizim bağırsağımızdaki yararlı bakterilerin de üremesini engelliyor.” diye konuştu.

Prof. Dr. Özçeker, mikrobiyota dengesinin bozulmasının “disbiyoz” olarak isimlendirildiğini, bu durumun besin alerjisini tetikleyen değerli faktörlerden biri olduğunu lakin tek başına kâfi bir açıklama olmadığını söz etti.

Besin alerjisindeki artışın “pandemi” olarak tanımlanabileceğini lisana getiren Özçeker, “Bundan 20 yıl evvel ‘astım pandemisi’ diyorduk lakin artık ‘besin alerjisi pandemisi’ diyebiliriz. Zira artış çok önemli boyutlarda.” dedi.

Özçeker, bebeklik devrinin bağışıklık sistemi açısından kritik bir devir olduğunu, bu devirde bedenin yeni besinlerle birinci defa tanıştığını ve bağışıklık sisteminin şimdi tam olgunlaşmadığını, bu nedenle birtakım bebeklerde besinlerin tehdit olarak algılanabildiğini belirtti.

Türkiye’de farklı besin alerjisi cinsleri görüldüğünü aktaran Özçeker, “En sık görülen besin alerjileri birinci 3 yaşta inek sütü ve yumurta alerjileridir. Biz en sık bu 2 proteine karşı alerjileri görüyoruz. Fakat bunlar 5 yaşına kadar büyük oranda düzeliyor.” bilgisini paylaştı.

Daha ileri yaşlarda ise kuruyemişler, deniz eserleri ve buğday alerjilerinin öne çıktığını kaydeden Özçeker, besin alerjilerinin coğrafik farklılıklar gösterdiğini de söyledi.

Prof. Dr. Özçeker, anafilaksi gibi ağır alerjik tepkilerin hayati risk taşıdığına ve bu durumun çok süratli gelişebildiğine dikkati çekerek, “Anafilaksi dediğimiz şey aslında çok ani ve şiddetli bedenin reaksiyon verme durumu. Kaşıntı, döküntü, şişme üzere cilt bulguları ve buna eşlik eden nefes darlığı, öksürük, inatçı kusmalar ve tansiyon düşüklüğünü görebiliyoruz. Anafilaksinin tek ve en tesirli tedavisi adrenalindir.” tabirlerini kullandı.

Besin alerjisi teşhis ve tedavi süreçlerinde yeni gelişen sistemlerin bulunduğunu lisana getiren Özçeker, moleküler alerji testlerinin artık daha detaylı risk değerlendirmesi yapılmasına imkan tanıdığını, ayrıyeten oral immünoterapi ve biyolojik ilaçların da tedavi seçenekleri ortasında yer almaya başladığını kelamlarını ekledi.