Türkiye’nin bâtın hazinesi: Milyarlarca liralık bedel üretiliyor

DESTEK ŞART

Enerji maliyetlerinin azaltılmasına yönelik takviyelerin ehemmiyetine işaret eden Adabağ, güneş güç sistemleri ve panel kurulumlarına yönelik teşviklerin bölüm için büyük katkı sağlayacağını tabir etti. Trafo yetersizliği nedeniyle ruhsat süreçlerinde de meseleler yaşandığını belirten Adabağ, çimento ham unsurunun bölge dışından temin edilmesi nedeniyle etraf vilayetlere kıyasla ton başına yaklaşık bin liralık fiyat farkı oluştuğunu ve bunun maliyetleri artırdığını anlattı.

İnşaat kesiminin değerli ham hususları ortasında yer alan bims ve pomza üretiminin ağır olarak yapıldığı Bitlis’te, yaz döneminin başlamasıyla birlikte fabrikalar üretim kapasitelerini artırdı. Bölgedeki üreticiler, bölümün hem istihdama hem de iktisada kıymetli katkılar sunduğunu belirtirken, artan maliyetler ve üretim fazlasının kesim üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.

Tatvan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bilal Adabağ, Bitlis genelinde günlük ortalama 1 milyon 500 bin bims üretildiğini söyledi. Mevcut üretim kapasitesinin talebin epeyce üzerinde olduğunu belirten Adabağ, vakit zaman fabrikaların kapasite kullanım oranlarını yarıya kadar düşürmek zorunda kaldığını lisana getirdi.

İSTİHDAMA BÜYÜK KATKI

Sektörde direkt yaklaşık 2 bin 500 kişinin istihdam edildiğini tabir eden Adabağ, ocak ve nakliye faaliyetleriyle birlikte bu sayının 5 bini aştığını söyledi. Bitlis’te bims üretimi ve satışından yıllık yaklaşık 5 milyar lira gelir elde edildiğini aktaran Adabağ, ham unsur satışlarının da yaklaşık 1 milyar liralık ekonomik hacim oluşturduğunu belirtti. Kentte günlük ortalama 900 kamyon pomza çıkarıldığını anlatan Adabağ, bunun 500 kamyonunun farklı vilayetlere satıldığını, 400 kamyonunun ise fabrikalarda işlendiğini söyledi.

Sektörün son yıllarda önemli karlılık meseleleri yaşadığına da dikkat çeken Adabağ, “Ürün fiyatları yaklaşık 3 yıl öncesine nazaran yüzde 25 düzeylerine gerilerken, maliyetler ise 2-3 kat arttı. Münasebetiyle bu girdileri hafifletmemiz lazım. Güç ve panellerin suramı ile ilgili bir teşviğe muhtaçlığımız var. Bilhassa güç ve çimento en büyük sarfiyat kalemlerimizi oluşturuyor” dedi.

Bims üreticisi Ali Adabağlı ise yaklaşık 15 yıldır blok bims, 30 yılı aşkın müddettir de pomza üretimi yaptıklarını, tek vardiyada günlük 20-25 bin adet üretim kapasitesine sahip olduklarını söyledi. Pomza zenginleştirme tesisi ve bims üretim tesislerinde toplam 25 şahsa istihdam sağladıklarını belirten Adabağlı, eserlerini Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve vakit zaman Doğu Karadeniz bölgelerine gönderdiklerini söz etti. Talep oluştuğu devirlerde Gürcistan’a ihracat yaptıklarını kaydeden Adabağlı, Irak’a da bölgeden ham pomza sevkiyatı gerçekleştirildiğini söyledi.

‘TEŞVİK BEKLİYORUZ’

Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin akabinde kesimdeki fabrika sayısının 52’ye yükseldiğini belirten Adabağlı, “Fabrika sayısının artmasıyla birlikte istihdam da arttı. Geçmişte iklim koşulları nedeniyle dönemlik çalışan dalımız, bugün yılın 10-11 ayı üretim yapabilecek düzeye ulaştı. İnşallah istikrar devam eder. Fabrikalar bilhassa güç ve çimento ham unsuru konusunda önemli meseleler yaşıyor. Umarım devlet büyüklerimiz bu meseleler için yeni teşvikler uygular. Bizlerde yararlanırız” diye konuştu.